Podczas Śląskiego Festiwalu Nauki 2024 miała miejsce inspirująca debata, w której uczestniczyli przedstawiciele władz Miasta Katowice, Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, Narodowego Centrum Nauki oraz uczelni zrzeszonych w Konsorcjum Akademickim Katowice - Miasto Nauki. Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach reprezentowała JM Rektor prof. Celina M. Olszak. Debatę poprowadził Przemysław Jedlecki.

W rozmowie uczestniczyli:

• Wiceprezydent Katowice Waldemar Bojarun,
• Dyrektor Narodowego Centrum Nauki dr Marcin Liana,
• Przewodniczący Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii Kazimierz Karolczak,
• JM Rektor Uniwersytetu Śląskiego prof. dr hab. Ryszard Koziołek,
• JM Rektor Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach prof. dr hab. n. med. Andrzej Małecki,
• JM Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach prof. dr hab. inż. Celina M. Olszak,
• Prorektor ds. Nauki i Współpracy Międzynarodowej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego prof. dr hab. n. med. Katarzyna Mizia-Stec,
• JM Rektor Politechniki Śląskiej prof. dr hab. inż. Marek Pawełczyk,
• JM Rektor Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach prof. dr hab. Jarosław Mamczarski.

"Bez nauki nie zmienimy Śląska. Rok temu rozmawialiśmy, że namówiłem córkę, żeby zostawiła na Śląsku studiować właśnie na Uniwersytecie Ekonomicznym w Katowicach. Dziś przyznaje, że dobrze zrobiła. A jak się zmienił przez ten rok Uniwersytet? - zapytał JM Rektor prof. dr hab. inż. Celinę M. Olszak Przemysław Jedlecki. 

Panie Redaktorze, zanim odpowiem na to pytanie, to opowiem nieco szerzej. Śląski Festiwal Nauki i uzyskanie Tytułu Europejskiego Miasta Nauki w pewnym sensie zmusiły nas do refleksji: jak to jest z tą nauką? Jaka to jest inwestycja? Czy ta inwestycja w ogóle się opłaca? W odpowiedzi na te pytania wspólnie z rektorami innych uczelni ekonomicznych, publicznych w Polsce opracowaliśmy Raport pt."Nauka i szkolnictwo wyższe a PKB" , z którego jednoznacznie i niepodważalnie wynika, że jedna złotówka zainwestowana w naukę w badania zwraca się od 8 do 13 złotych w produkcie krajowym brutto. Pokazaliśmy, że my jako społeczność akademicka, badacze w Polsce bardzo roztropnie, rozsądnie i efektywnie wykorzystujemy te środki finansowe, które otrzymujemy, a otrzymujemy tych środków znacznie mniej w porównaniu do naszych kolegów z innych krajów, chociażby w stosunku do Czechów, Niemców, Francuzów czy z uniwersytetów skandynawskich. Więc sama świadomość ogromna. Tak to jest, to buduje i to jest ogromna wartość.

A co zmieniło się na uniwersytecie? Bardzo dużo. Przede wszystkim myślenie.  Uniwersytet jest najstarszą uczelnią ekonomiczną tutaj w regionie, powstał w 1937 roku. Twórcy - budowniczy Uniwersytetu mieli takie założenie, że tu na Śląsku trzeba stworzyć uczelnię, która będzie kuźnią kadr menedżerskich. I to do tej pory robimy. Ale dzisiaj robimy to oczywiście już inaczej. Myślimy o transformacji przemysłu i o transformacji energetycznej. Tworzymy zupełnie nową ofertę dydaktyczną. (...) My dzisiaj prowadzimy naprawdę poważną debatę, jak zmienić ustawę, co spowodować, aby szeroko rozumiany biznes zechciał inwestować w naukę. (...) Mam nadzieję, że przynajmniej częściowo odpowiedziałam na pytanie. A córka, Panie Redaktorze, bardzo dobrze zrobiła, że wybrała naszą uczelnię.

"Bez nauki nie zmienimy jakości i sposobu życia na Śląsku. To dobro naturalne, ważniejsze dla przyszłości mieszkańców, niż paliwa kopalne czy przemysł z nimi związany. W Mieście Nauki możemy uczynić z niej nowy przemysł. Chcemy aby w naszym województwie oczywiste było korzystanie z nauki do rozwiązywania codziennych problemów, a także by możliwe było udzielenie odpowiedzi na niemal każde pytanie." - podkreślali wspólnie uczestnicy debaty pt. "Nauka. Nowy przemysł Śląska".

Mówimy o nauce jako o przemyśle, jednak musimy pamiętać, co jest misją podstawową uczelni. (…) Musimy wykształcić bardzo solidne kadry, które pójdą do biznesu, a ten biznes przyjdzie tutaj do nas, będzie nas wspierał samorząd i przy okazji obudujemy ten nasz region pięknymi miejscami. (…) Trzeba wykorzystać zasoby, którymi dysponujemy. Aby osiągnąć te ambitne plany, o których mówimy w naukę, zgodnie ze stanowiskiem środowiska naukowego, trzeba by zainwestować 3 razy tyle, niż obecnie. Sugerowana wartość to 3% PKB. - zaznacza JM Rektor prof. dr hab. inż. Celina M. Olszak.